Jan Jerzy Szczepkowicz


Jan Jerzy Szczepkowicz
1940 - 1997

Nota biograficzna

    Jerzy* Szczepkowicz urodził się 25 kwietnia 1940 r. w Bydgoszczy. Po ukończeniu gdańskiego Technikum Przemysłu Okrętowego studiował matematykę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i uzyskał tytuł magistra w 1962 r.

    W dniu 1 lipca 1962 r. został pracownikiem Uniwersytetu Wrocławskiego, obejmując posadę asystenta w Instytucie Matematycznym, ściślej biorąc - w nowoutworzonym Zakładzie Metod Numerycznych tego instytutu. 1 października 1963 r. awansował na starszego asystenta.

    W maju 1969 r. Jerzy Szczepkowicz obronił swoją pracę doktorską pt. O tablicowym sterowaniu procesem weryfikacji składniowej w translatorze ALGOLu. W skład Komisji do spraw przewodu doktorskiego weszli: prof. Kazimierz Urbanik (przewodniczący), prof. Edward Marczewski, prof. Czesław Ryll-Nardzewski, prof. Jerzy Słupecki, doc. Ludwik Borkowski, doc. Władysław Narkiewicz, doc. Stefan Paszkowski (promotor) oraz doc. Józef Łukaszewicz i doc. Władysław Turski (recenzenci).

    1 października tego roku dr Szczepkowicz został awansowany na stanowisko adiunkta.

    Po utworzeniu Instytutu Informatyki (luty 1975 r.) J. Szczepkowicz został na siedem lat (1975-1982) kierownikiem Zakładu Metod Programowania w tym instytucie.

    W latach 1982-1986 dr Szczepkowicz przebywał za granicą -- najpierw przez rok w Iraku, a następnie przez trzy lata w Jordanii, gdzie był wykładowcą informatyki w Yarmouk University.

    Wkrótce po powrocie został na własną prośbę przeniesiony na stanowisko starszego specjalisty naukowo-technicznego (luty 1988 r.).

    6 stycznia 1997 r. Jerzy Szczepkowicz zginął w wypadku ulicznym we Wrocławiu.



*
Dr Szczepkowicz prawie nigdy nie używał swojego pierwszego imienia. Tak było zarówno w sytuacjach oficjalnych, jak i prywatnych.

Czasy pionierskie w obiektywie


[fot1.jpg]


1


[fot2.jpg]


2


[fot3.jpg]


3


[fot4.jpg]

4

Działalność naukowa

  • 1963-65: Konstrukcja translatora i systemu programowania MOST-1 dla komputera ODRA 1003.
  • 1966: Konstrukcja systemu dla maszyny cyfrowej ELLIOTT 803, sterującego pracą taśmy magnetycznej.
  • 1967-68: Konstrukcja translatora ALGOLu dla prototypu komputera ODRA 1204.
  • 1969: Konstrukcja zwartego systemu operacyjnego MASON dla komputera ODRA 1204. (MASON zajmował 1536 spośród 16 K komórek pamięci operacyjnej, podczas gdy elwrowski SOW -- 3072 komórki).
  • 1970: Konstrukcja systemu programowania ALGOL 1204 dla komputera ODRA 1204. (Praca wspólna z Krystyną Jerzykiewicz; ALGOL 1204 wykorzystano następnie w 150 instalacjach).
  • 1971: Konstrukcja systemu operacyjnego dla komputera ODRA 1204 z pamięcią bębnową.
  • 1972: Konstrukcja systemu programowania ALGOL 1204 dla komputera ODRA 1204 z pamięcią bębnową.
  • 1973-76: Konstrukcja drugiej, ulepszonej wersji wymienionego wyżej oprogramowania dla komputera ODRA 1204 z pamięcią taśmową u bębnową. (Pracę wykonał pięcioosobowy zespół po kierownictwem J. Szczepkowicza; jego indywidualnym osiągnięciem był m.in. nowy system operacyny MT 1204).
  • 1977: Konstrukcja assemblera oraz systemu operacyjnego dla polskiego minikomputera. (J. Szczepkowicz był konsultantem).
  • 1978-79: Liczne adaptacje, modyfikacje i ulepszenia brytyjskiego systemu programowania Pascal 1900 dla polskiego komputera ODRA 1305 i brytyjskiego ICL 1900.
  • 1980-81: Konstrukcja oprogramowania pozwalającego przenieść dane i programy w ALGOLu 1204 z komputera ODRA 1204 na ODRĘ 1305 lub ICL 1900.
  • 1986-90: Opracowanie dwóch podręczników Turbo Pascala dla mikrokomputerów klasy IBM PC.
  • 1991-96: Konstrukcja wielu narzędzi TEXowych, m. in. umożliwiających składanie i kodowanie grafiki w systemie emTEX 3.0.

Działalność dydaktyczna

Koronną specjalnością dra Szczepkowicza było programowanie komputerów. Z górą dwudziestu rocznikom studentów wykładał z maestrią:

  • programowanie,
  • wstęp do informatyki,
  • gramatyki formalne i języki,
  • konstrukcję translatorów,
  • podstawy systemów operacyjnych,
  • metodologię programowania.

Przez prowadzone przez Niego seminarium magisterskie przewinęło się kilkuset studentów. Ponad pięćdziesięciu z nich wykonało prace dyplomowe pod Jego kierownictwem.

Przez kilka lat dr Szczepkowicz był członkiem Zespołu Dydaktyczno-Wychowawczego Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego i Techniki.

Nagrody i wyróżnienia

Nagrody Ministra Edukacji Narodowej (Szkolnictwa Wyższego)

  • 1990: nagroda indywidualna III stopnia za książkę Turbo Pascal 4.0
  • 1976: nagroda zespołowa III stopnia za oprogramowanie podstawowe maszyn cyfrowych
  • 1975: nagroda zespołowa III stopnia za książkę ALGOL 1204
  • 1970: nagroda indywidualna III stopnia za pracę doktorską

Nagroda Polskiego Towarzystwa Matematycznego

Nagroda dla młodych matematyków za prace z zakresu programowania maszyn matematycznych
w roku 1965.

Nagroda Polskiej Akademii Nauk

Nagroda Sekretarza Naukowego za udział w badaniach podstaw matematycznych systemów liczących i programowania w roku 1972.

Nagrody JM Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego

Nagrody za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną w latach: 1966, 1970, 1971, 1978, 1980, 1981, 1989, 1990.

Nagrody Dziekana Wydziału Mat.-Fiz.-Chem.

Nagrody za prace dydaktyczne i organizacyjne w latach: 1963, 1968.

Odznaczenie

Złoty Krzyż Zasługi w roku 1982.

Publikacje Jerzego Szczepkowicza

Książki

  1. O maszynach cyfrowych, praca zbiorowa, PWE, Warszawa 1968, str. 290.
  2. O maszynach cyfrowych, praca zbiorowa, wydanie drugie, PWE, Warszawa 1970, str. 290.
  3. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204. System programowania maszyny cyfrowej ODRA 1204, PWN, Warszawa 1971, str. 168.
  4. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204. System programowania maszyny cyfrowej ODRA 1204, wydanie drugie, PWN, Warszawa 1972, str. 168.
  5. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204. System programowania maszyny cyfrowej ODRA 1204, wydanie trzecie, PWN, Warszawa 1973, str. 168.
  6. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204. System programowania maszyny cyfrowej ODRA 1204, wydanie czwarte, PWN, Warszawa 1974, str. 168.
  7. J. Szczepkowicz, Turbo Pascal 4.0 z dodatkiem o wersji 5.0, WNT, Warszawa 1989, str. 318.
  8. J. Szczepkowicz, Turbo Pascal 5.0 z przykładami konstrukcji
    oprogramowania podstawowego
    , WNT, Warszawa 1990, str. 416.

Artykuły w czasopismach

  1. K. Sochacz (K. Jerzykiewicz), J. Szczepkowicz, A description of the AS-language for the Elliott 803 computer, Zastosowania Matematyki 9 (1968), 295-312.
  2. J. Szczepkowicz, On table-driven syntax-checking within an ALGOL compiler, Zastosowania Matematyki 11 (1969), 3-89.
  3. S. Paszkowski, J. Szczepkowicz, R. Wrona, R. Zuber, Uniwersytecki ośrodek obliczeniowy, Prace Nauk. Inst. Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej, ser. Konferencje, nr 1 (1973), 45-49.
  4. J. Szczepkowicz, Programowanie obiektowe na przykładach drukowania i rysowania informacji w języku Turbo Pascal 6.0, Komputer w Szkole 7/8 (1991), 51-129.

Materiały konferencyjne

  1. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, Programming language MOL 1204, Sympozjum Jubileuszowe Uniwersytetu Technicznego w Dreźnie, Dresden 1979.
  2. J. Szczepkowicz, R. Zuber, Informatyka na Uniwersytecie Wrocławskim, V Ogólnopolskie Seminarium Metodyczne Informatyki, Kraków 1980.
  3. J. Szczepkowicz, Programowanie obiektowe na przykładach drukowania i rysowania informacji w języku Turbo Pascal 6.0, Materiały konf. Informatyka w Szkole VII, s. 47-101, OFEK, Poznań 1991.

Raporty

  1. J. Kucharczyk, J. Szczepkowicz, ALGOL 4/5: Moduły w kodzie maszyny, Przykłady zastosowania, Rap. P-24, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, maj 1984 r., str. 24.
  2. J. Szczepkowicz, Pakiety TWindows i VPorts (wersja 2.0), Rap. P-43, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, maj 1990 r., str. 89.
  3. J. Szczepkowicz, Skład drukarski grafiki PCL i HP-GL/2 w systemie PC TEX 3.0, Rap. P-53, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, czerwiec 1992 r., str. 49.
  4. J. Szczepkowicz, Narzędzia wspomagające programowanie składu drukarskiego w systemie TEX, Rap. P-56, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, wrzesień 1992 r., str. 57.
  5. J. Szczepkowicz, Składanie i kodowanie grafiki w systemie emTEX 3.0, Raport P-57, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, marzec 1994 r.; wyd. drugie (rozszerzone): raport 01/97, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, kwiecień 1997, str. 107.
  6. J. Szczepkowicz, Składanie grafiki za pomocą programu dvips (5.58f) w środowiskach MS-DOS, NetWare i SunOS, raport 02/97, Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego, kwiecień 1997, str.15.

Inne publikacje

  1. J. Szczepkowicz, Programowanie w kodzie wewnętrznym maszyny Elliott 803, CBKO, Gdańsk 1963, str. 66.
  2. J. Szczepkowicz, Programowanie w autokodzie MOST-1 dla MC ODRA 1003, WZE ELWRO, Wrocław 1964, str. 76.
  3. J. Szczepkowicz, A specification of the MOST-1 autocode for the ODRA 1003 computer, WZE ELWRO, Wrocław 1965, str. 71.
  4. J. Szczepkowicz, Programowanie w ODRA-ALGOLu dla maszyny cyfrowej ODRA 1204, CO PAN, Warszawa 1968, str. 98.
  5. J. Szczepkowicz, Programowanie w ODRA-ALGOLu dla maszyny cyfrowej ODRA 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1968, str. 98.
  6. J. Szczepkowicz, Programowanie w ODRA-ALGOLu dla maszyny cyfrowej ODRA 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1969, str. 98.
  7. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1970, str. 104.
  8. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, ALGOL 1204 (D), WZE ELWRO, Wrocław 1970, str. 35.
  9. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, Język symboliczny KOT i system obsługi MASON, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław 1970, str. 98.
  10. J. Szczepkowicz, System obsługi MASON i MASON(D), WZE ELWRO, Wrocław 1971, str. 56.
  11. J. Szczepkowicz, System operacyjny MT 1204. Opis ogólny i instrukcja obsługi, WZE ELWRO, Wrocław 1975, str. 71.
  12. J. Szczepkowicz, System operacyjny MT 1204. Współpraca z programem roboczym, WZE ELWRO, Wrocław 1975, str. 62.
  13. J. Szczepkowicz, Testy techniczne taśm magnetycznych, WZE ELWRO, Wrocław 1975, str. 48.
  14. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, System programowania ALGOL 1204 (MT), WZE ELWRO, Wrocław 1975, str. 54.
  15. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, Programy pomocnicze systemu operacyjnego MT 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1975, str. 42.
  16. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, System programowania MOL 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1976, str. 230.
  17. K. Jerzykiewicz, J. Szczepkowicz, Generowanie i reprodukcja zapisów bibliotecznych system operacyjnego MT 1204, WZE ELWRO, Wrocław 1976, str. 28.
  18. Programowanie w języku ASM, praca zbiorowa, OBR CKSAiP MERA-ELWRO, Wrocław 1977, str. 77.

Przekłady

  1. Nowoczesne metody numeryczne, tłum. z ang. J. Szczepkowicz, PWN, Warszawa 1965, str. 264 (oryginał: Modern computing methods, 2nd ed., HM Stationary Office, London 1961).
  2. L. S. Goddard, Metody matematyczne w badaniach operacyjnych, tłumaczył z ang. J. Szczepkowicz, PWN, Warszawa 1966, str. 241 (oryginał: Mathematical techniques of operational research, Pergamon Press, Oxford 1963).
  3. B. van der Veen, Wstęp do teorii badań operacyjnych, tłumaczył z ang. J. Szczepkowicz, PWN, Warszawa 1970, str. 235 (przekład ang. oryg. holenderskiego: Introduction to the theory of operational research, Philips Technical Library).
  4. D. Gries, Konstrukcja translatorów dla maszyn cyfrowych, tłum. z ang. K. Jerzykiewicz i J. Szczepkowicz, PWN, Warszawa 1984, str. 664 (oryginał: Compiler construction for digital computers, John Wiley & Sons Inc., New York 1971).

Uroczystość nadania imienia J. Szczepkowicza sali nr 32

W dniu 27 września 2002 r. odbyła się uroczystość nadania imienia Doktora Jerzego Szczepkowicza sali wykładowej nr 32 w Instytucie Informatyki. W obecności ponad pięćdziesięciu osób (pracowników Instytutu, rodziny Jerzego Szczepkowicza, studentów i gości) JM Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego Prof. Zdzisław Latajka dokonał odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci Jerzego Szczepkowicza, umieszczonej w sali Jego imienia. W krótkim wystąpieniu Rektor ciepło wspomniał o swoich osobistych kontaktach z Instytutem, jak również zapewnił o mocnym wsparciu władz rektorskich naszych starań o nowy budynek.
Prof. Stefan Paszkowski z Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, bezpośredni przełożony Jerzego Szczepkowicza w latach 1962-1979, w dłuższym wystąpieniu przypomniał Jego życiorys naukowy, zatrzymując się dłużej przy najważniejszych osiągnięciach.
Bardzo osobiste i emocjonalne wystąpienie Doc. Romana Zubera, bliskiego kolegi i - okresami - przełożonego Szczepkowicza, wzbudziło wsród wielu zebranych dobre wspomnienia sprzed lat.
Uroczystość zakończyło koleżeńskie spotkanie przy lampce wina.

Stanisław Lewanowicz

Uroczystość nadania imienia J. Szczepkowicza sali nr 141

W dniu 26 września odbyła się uroczystość nadania sali wykładowej nr 141 w nowej siedzibie Instytutu Informatyki imienia Doktora Jerzego Szczepkowicza. Dyrektor Instytutu, Prof. Krzysztof Loryś powitał przybyłych kilkadziesiąt osób - Jego Magnificencję Rektora, Dziekana Wydziału Matematyki i Informatyki, byłych i obecnych pracowników Instytutu, doktorantów, rodzinę Jerzego Szczepkowicza i zaproszonych gości. Prof. Stanisław Lewanowicz przypomniał karierę zawodowa i najważniejsze osiągnięcia Jerzego Szczepkowicza. Kulminacyjnym momentem uroczystości było odsłonięcie przez JM Rektora UWr. Leszka Pacholskiego tablicy pamiątkowej ku czci Jerzego Szczepkowicza, umieszczonej w sali noszącej Jego imię.
Krótkie wspomnienia o J. Szczepkowiczu wygłosili: Prof. Stefan Paszkowski z PAN, Jego bezpośredni przełożony w latach 1962-1979, następnie Prof. Władysław Narkiewicz, Dziekan Tomasz Rolski oraz Prof. Józef Łukaszewicz.
Uroczystość zakończyło koleżeńskie spotkanie przy lampce wina.

Stanisław Lewanowicz